# Революцияның ұлы көшбасшысының шейіт болуының қырқына орай және үшінші таңылған соғысқа қатысты маңызды мәселелер жөніндегі үндеу

- Сейед Моджтаба Хосейни Хаменеи
- Жарияланған күні: 2026 жылғы 9 сәуір (2026-04-09)
- URL: https://mojtabakhamenei.world/kk/messages/message-fortieth-day-former-leader-death-third-imposed-war/
- Persian original: https://mojtabakhamenei.world/fa/messages/message-fortieth-day-former-leader-death-third-imposed-war/

بسم الله الرّحمن الرّحیم
Аса Қамқор, ерекше Мейірімді Алланың атымен.

اِنّا فَتَحْنا لَکَ فَتْحاً مُبیناً لِیَغْفِرَ لَکَ اللهُ ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِکَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ یُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَ یَهْدِیَکَ صِراطاً مُستقیماً وَ یَنصُرَکَ اللهُ نَصْراً عَزیزاً.
Шын мәнінде, Біз саған ашық жеңіс бердік. Алла сенің бұрынғы және кейінгі күнәларыңды кешіру, саған берген нығметін толықтыру және сені тура жолға бағыттау үшін. Әрі Алла саған қуатты жәрдеммен жәрдем етуі үшін. (Құран, Фатх сүресі, 48:1–3)

Ислам мен Иран дұшпандарының ең ауыр қылмыстарының бірі әрі осы халық тарихындағы ең ауыр ортақ қасіреттердің бірі болған оқиғадан бері қырық күн өтті. Бұл – Ислам революциясының ұлы да абыройлы көшбасшысы, Иран халқының әкесі, ислам үмбетінің жетекшісі және қазіргі заманғы ақиқат іздеушілердің имамы, Иран мен Қарсылық майданы шейіттерінің сейіді – ұлы Хаменеидің (Алла оның пәк рухын қасиетті етсін) жан төзгісіз шейіт болуының қасіреті.

Шейіт көшбасшымыздың асқақ рухы Алланың жақындығы мекенінде әулиелер, сыддықтар мен шейіттердің дастарқанына қонақ болғанына қырық күн толды. Сонымен бір мезгілде немесе одан кейін ислам жолындағы көптеген серіктер, қолбасшылар мен жауынгерлер, сондай-ақ бірнеше күндік нәрестелерден бастап қарттарға дейінгі жазықсыз отандастарымыз да осы ұлы рақымға қол жеткізді.

Алла Тағала осы үмбеттің жетекшісін Өзінің уәделі мекеніне шақырғанына қырық күн мен түн өтті. Алайда бұл жолы Калимуллаһ (Мұса пайғамбар) заманында болған жағдайға керісінше, шейіт көшбасшының серіктері мен оның үмбеті ақиқатты орнату және жалғанға қарсы тұру үшін көтерілді, Самири мен оның бұзауына қарсы мызғымас таулардай берік тұрып, басқыншылар мен перғауынтектілердің басына отты лавадай төгілді.

Әлемдегі тәкаппар күштердің алдамшы әрі жалған бетпердесін сыпырып тастап, кісі өлтіру мен зұлымдықтың, басқыншылық пен өтіріктің, перғауындық тәкаппарлық пен бала өлтірудің, озбырлық пен бұзақылықтың жиіркенішті де шайтани бейнесін көрсеткеніне қырық тәулік болды.

Бірақ оған қарсы, ұлы Хомейни мен қадірлі шейіт Хаменеидің намысты перзенттері және Мұхаммедтің (оған және оның әулетіне Алланың салауаты мен сәлемі болсын) таза исламының ізбасарлары қырық күн мен түн бойы алаңдарда, көшелерде және шайқас шептерінде үлгі боларлық ынта мен ерлікпен қатысып келеді және дұшпанның жабайы шабуылынан келген соққылар мен шығындарға қарамастан, үшінші таңылған соғысты үшінші қасиетті қорғаныс эпопеясының сахнасына айналдырды. Сана-сезімі ояу, сергек Иран халқы шейіт жетекшісінен айырылудың ұлы қайғысына қаралы екенін көрсеткенімен, Хусейін ашурасының тікелей мұрагерлерінен үлгі алып, бұл қасіреттен ерлік дастанын, жоқтаудан жауынгерлік жыр жасады. Осының бәрі тісіне дейін қаруланған дұшпанды аң-таң етіп, дәрменсіз күйге түсірді және әлемнің азат ойлы адамдарын тамсандырды. Бұл жолы тәкаппарлардың надандығы мен білімсіздігі 1404 жылғы эсфанд айының Иран мен Ислам революциясы есімінің құдіреттеніп, асқақтауының жаңа кезеңінің бастауы болуына әкелді, ислами Иранның туы еліміздің жер аумағында ғана емес, әлем ақиқат іздеушілерінің жүрек түкпірінде де көкке көтерілді.

Бұл орайлы сәт ұлы көшбасшыны қысқаша таныстыруға жақсы мүмкіндік береді. Әңгіме – атағы шыққанындай танылмай қалған адам туралы. Шейіт жетекшіміздің заманды танитын, көреген фақиһ, шаршауды білмейтін, таудай берік те мығым мүжәһид, білгенін іс жүзінде қолданатын раббани ғалым, зікір мен түнгі құлшылықтың, Жаратушы алдында жалбарынудың және пәк масумдарға (Алланың салауаты мен сәлемі олардың барлығына болсын) жүгінудің адамы болғанын, әрі жан түкпірімен Алланың уәделеріне иман келтіргенін бәрі біледі. Оның басқа қасиеттерінің бірі – Иранды сүюі және қадірлі Иранның барынша тәуелсіздігі үшін тынымсыз күресуі еді, сонымен қатар ол сөз бірлігі мен ұлттық ынтымаққа баса назар аударатын. Ол бүкіл ғұмырын ислами жүйені орнату, оны нығайту және сақтау жолындағы күреспен өткізді, сонымен бірге оның көзқарасы бойынша халықсыз Ислам Республикасының мәні болмайтын. Құдіреттілігі мен қайсарлығымен қоса, ойлау мен істерге көзқарасында да үлкен нәзіктікке ие еді. Елдің әлеуетіне, әсіресе жастарға ерекше көңіл бөлетін. Ғылым мен технологияға және солардың арқасындағы дамуға мән беретін. Шейіттердің, жараланған ардагерлердің және жанқияр жандардың қадірлі отбасыларын ерекше құрметтейтін. Түрлі салаларда, кейбірі бірнеше онжылдықтық тарихы бар, аса құнды әрі мол тәжірибеге ие еді, сондай-ақ ұзақ тізімді құрайтын басқа да көптеген қасиеттері болды. Осы күндері кейбір бұқаралық ақпарат құралдарында оның өнерге деген қатынасы, өнерді түсінуі және өнерді қолдауы туралы жиі айтылып жүр. Бұл қасиет өз алдына бір адамның тұлғасына үлкен құндылық бере алатынымен және сүйікті көшбасшымызда шынайы мағынасында әрі жоғары деңгейде болғаны сөзсіз болса да, оның болмысындағы басқа қасиеттері мен артықшылықтарымен салыстырғанда кішкентай болып көрінеді. Мен өзім одан көптеген өнерді байқадым: оның аз назар аударылатын ұлы өнерлерінің бірі – халықтың орасан зор бұқарасы мен әлеуметтік топтардың ойын, рухын және сезімін қалыптастыру арқылы қоғамды тәрбиелеу және өсіру өнері еді.

Оның тағы бір өнері – әсіресе жетекшілік пен басшылық кезеңінің алғашқы жылдарында алыс көкжиектерді көздей отырып қолға алған мақсатты институттар құру ісі болды.

Оның тағы бір өнері – елдің әскери құрылымын қуаттандыру ісі еді, Иран халқы соңғы екі таңылған соғыста оның оң нәтижелерін көріп, игілігін көрді. Сондай-ақ ғылыми, стратегиялық және саясат қалыптастыру сияқты түрлі салалардағы жаңашылдық пен бастамашылдық қабілеті оның басқа өнерлерінің бірі болды, оның бір парасы жүйенің жалпы саясаттарын әзірлеуде көрініс тапқан. Сондай-ақ дер кезінде жасалған, әрқайсысы мол мағынаны туғызып, өзімен бірге алып жүретін және содан жалпы дискурс пайда болған тың сөздер мен тіркестер арқылы мағына жасау қабілеті. Және солардың ішінде, оның асқақ рухының қиыншылықтар, сынақтар мен бейнеттерде шыңдалуының нәтижесінде және ақиқат жолындағы сабыр мен табандылықтың арқасында пайда болған өнер – алыстағы оқиғаларды алдын ала болжау өнері еді, өйткені اَلمُؤمِنُ یَنْظُرُ بِنورِ الله (Мүмін Алланың нұрымен қарайды). Және бұл қысқа сөзде санап шығу мүмкін емес басқа да өнерлері болды.

Осы өнерлер мен артықшылықтардың бәрінің бастауы Алланың ерекше рақымы мен мырзамыздың және оның пәк ата-бабаларының (Алланың салауаты олардың барлығына болсын) ерекше назарынан басқа ештеңе емес еді. Сол рақым мен назарды сол ұлы тұлғаға аударған нәрсені оның ақиқат сөзін асқақтату жолындағы тынымсыз әрі ықыласты күресі мен жанкештілігі деп қорытындылауға болатын шығар. Алайда, ерекше атап өтетін болсақ, сатқын Пехлеви режиміне қарсы күрестің қиындықтарынан бөлек, ол міндетін атқару жолында тағы бір ерекше мүмкіндікті көп пайдаланды, бұл туралы жұрт әдетте біле бермейді. Тағдыр солай жазылған еді: ілімге аса құмар әрі, әрине, амалға ұмтылған жас сейід бірнеше жыл бойы жоғары мәртебелі ұстаздардың алдында тізе бүгіп білім алғаннан кейін, ұлы әкесінің соқыр болып қалу қаупі төнген кезде, Құмдағы ғылыми өрлеу мен болашақты қалыптастырудың барлық сыртқы мүмкіндіктерін тастап, Алланың кеңшілігіне сеніп, өзін әкесіне арнады. Осы жанқиярлықтан кейін Алланың кеңшілігі былай көрінді: Сейед Әли Хаменеи отыз жасқа толмай-ақ Хорасаннан күн секілді кенеттен көтеріліп, көп ұзамай идеялық және күрес тұрғысынан негізгі тұлғалардың бірі саналды және сонымен бір мезгілде дәстүрлі ғылымдарда да айтарлықтай жетістіктерге жетті; сондықтан да 1350-жылдары (һижри шамси) САВАК қызметі оны «Хорасанның Хомейниі» деп атаған еді. Сол ұлы тұлғаның ішкі және сыртқы кемелдену үдерісі кейінгі кезеңдерде де жалғасқанын атап өтуім керек. Енді ұлы тұлғалардың, әсіресе осындай тұлғаның іс-әрекетінен сабақ алу тұрғысынан, бір-бірімізге деген ықыласты игі ниет пен қамқорлық қасиетін өз дағдымызға айналдыруымыз өте орынды болар еді. Бұл қасиет және онымен қатар Алланың кең рақымына үміт арту – ақиқат туының астында тұрған адам мен жалған тудың айналасына жиналғандардың арасындағы маңызды айырмашылық. Мұндай дағдыны ұстану аспан есіктерін ашып, Алланың әрі ғайыптан келетін түрлі жәрдемдерін түсіретіні сөзсіз; рақым жаңбырының жаууынан бастап, дұшпанды жеңуге дейін, тіпті ғылыми және технологиялық жетістіктерге дейін.

Осы күндері қадірлі халқымыздың түрлі топтары сол заманның бірегей тұлғасын орынды түрде әрі сағынышпен еске алып жатқаны жиі естіледі және оның асқақ тұлғасының нұрлы гауһарының жаңа қырлары бірте-бірте ашылып келеді. Сондай-ақ оның кейбір ерекше іс-әрекеттерінен үлгі алу бірте-бірте кең тарап келеді; соның ішінде қадірлі халқымыз оның шейіт болған сәттегі түйілген жұдырығынан көп сабақ алды, енді сол түйілген жұдырық кейбіреулер үшін сенімнің ортақ символына айналды. Осылайша шейіттің ықпалы тірі адамның ықпалынан күштірек екені тағы да дәлелденіп отыр: оның тәухидке, ақиқатқа ұмтылуға және зұлымдық пен азғындыққа қарсы күреске шақырған қуатты үні тірі кезіндегіден де жаңғырықты, оның үндеуі одан да өтімді болды. Сондай-ақ осы ұлы мәртебелі шейіттің жүрегіндегі тілегі – осы халықтың және басқа мұсылман халықтарының бақыты – бұрынғыдан да шындыққа жақындай түсті.

Отандас бауырлар мен апа-қарындастар! Бүгін және үшінші қасиетті қорғаныс эпопеясының осы кезеңіне дейін, сіздер – Иранның қаһарман халқы осы майданның сөзсіз жеңімпазы болдыңыздар деп батыл айтуға болады.

Бүгін Ислам Республикасының ұлы держава ретінде көтерілуінің таңы мен тәкаппарлықтың әлсіреу құлдырауына түскені бәрінің көз алдында айқын болды. Бұл, сөзсіз, Алланың нығметі: ол шейіт көшбасшымыздың, қызыл кебінді басқа да шейіттердің, жазықсыз отандастарымыздың және Минабтағы «Шажара Таййиба» мектебінің солған гүлдерінің қанының берекетімен, халықтың әрбір мүшесінің Жаратушыға жүгінуі мен жалбарынуы және олардың алаңдарда, маһаллаларда және мешіттерде мүжәһидтерше қатысуы нәтижесінде, сондай-ақ Сипаһта, Армияда, Құқық қорғау күштерінде (ФАРАЖА) қызмет ететін, жанын алақанына салған ислам жауынгерлерінің, белгісіз сарбаздар мен шекарашылардың аянбай, міндетсіз әрі ықыласпен жасаған жанқиярлығының арқасында Иран халқына берілді. Бұл нығмет те кез келген басқа нығмет сияқты сақталып, өсуі үшін шүкір етілуі тиіс, өйткені لَئن شَکَرتُم لَأزیدَنَّکُم (Егер шүкір етсеңдер, әлбетте сендерге арттырамын). Бұл нығметке іс жүзінде шүкір ету – қуатты Иранға жету үшін тынымсыз еңбек ету.

Шейіт көшбасшының осы ұранына әрі стратегиялық мақсатына жету үшін қазіргі кезеңде қажет нәрсе – қадірлі халқымыздың артта қалған қырық күндегідей қатысуын жалғастыру. Бұл қатысу құдіретті Иранның қазір орныққан мәртебесінің маңызды тірегі болып табылады.

Сондықтан дұшпанмен келіссөздер жүргізу туралы шешім жарияланғаннан кейін көшелерге шығудың қажеті жоқ деп ойламау керек. Керісінше, егер әскери шайқас алаңындағы тыныштық кезеңі қажеттіліктен туындап келген болса да, алаңдарға, маһаллаларға және мешіттерге қатысуға мүмкіндігі бар халықтың әрбір мүшесінің міндеті бұрынғыдан да ауыр болып көрінеді. Алаңдардағы сіздердің айқайларыңыз келіссөздердің нәтижесіне әсер ететіні сөзсіз; дәл сол сияқты «Иран үшін жан пида» науқанының таңғаларлық әрі өсіп келе жатқан миллиондаған қатысушылар саны да бұл салада ықпалды факторлардың бірі. Алла Тағаланың рұқсатымен, осы рөлдер мен олардың жалғасуының нәтижесінде Иран халқының алдында тұрған келешек оларға сәулетті, жарқын, абырой мен асқақтыққа және молшылыққа толы дәуірдің келетінін сүйіншілейді. Шейіт көшбасшымыз басшылықты қолға алған кезде Ислам Республикасы жүйесі Ислам мен Иран дұшпандарынан көптеген жарақат алған, әрине, соның бәріне жақсы төтеп берген көшет сияқты еді. Алайда шамамен 37 жылдан кейін үмбет жетекшілігінің орнын тастап кеткенде, тамыры берік, бұтақтары мен жапырақтары аймақ пен әлемнің маңызды бөліктеріне көлеңкесін түсірген игі ағашты қалдырды. «Барынша қуатты Иранға» жету бағыты қоғамның түрлі топтары арасындағы бірлік арқылы өтеді, бұған ол үнемі баса назар аударатын. Осы қырық күнде сол бірліктің айтарлықтай бөлігі жүзеге асты: адамдардың жүректері бір-біріне жақындады, түрлі көзқарастағы әртүрлі топтар арасындағы мұз ери бастады, барлығы Отан туының астына жиналды және күн сайын бұл қауымның саны мен сапасы арта түсуде. Мұндай қатысуға әлі қол жеткізбеген көптеген адамдар жүректерімен алаңдардағы жұртпен бірге, олармен үндес.

Осы күндері көптеген адамдар алыс көкжиектерге көз тіге отырып, өркениеттік көзқарасты сезінуде және өздері үшін елес емес, қазіргі және болашақ шындыққа негізделген бейне жасауда. Бұл – осыдан біраз бұрын ғана басында шейіт көшбасшы тұрған аз ғана адамдарда байқалатын қасиет еді. Міне, осылайша кез келген бақылаушы бұл халықтың жедел әрі ғажайып өсуін түсінеді және осы күндері заманның атақты хакімі әрі жоғары мәртебелі фақиһ сіздермен осы мәртебе туралы сөйлегенде, тамағына тығылған өксік сөзіне бірнеше рет кедергі болатыны бекер емес.

Осы орайда Иранның оңтүстік көршілеріне айтамын: сіздер ғажайыпқа куә болып отырсыздар. Сондықтан дұрыс көріңіздер, дұрыс түсініңіздер, дұрыс жерде тұрыңыздар және шайтандардың жалған уәделеріне күдікпен қараңыздар. Біз сіздерге бауырластығымыз бен игі ниетімізді көрсету үшін сіздер тарапынан тиісті жауапты әлі күтудеміз. Бұл сіздерді қорлау мен қанау үшін ешбір мүмкіндікті жібермейтін тәкаппар күштерден бет бұрмайынша жүзеге аспайды. Мұны бәрі білуі тиіс: Алла Тағаланың рұқсатымен, біз елімізге шабуыл жасаған қылмыскер басқыншыларды міндетті түрде жазасыз қалдырмаймыз. Келтірілген әрбір залалдың өтемін, шейіттердің қан құнын және осы соғыстың жараланған ардагерлерінің дияһын (өтемақысын) міндетті түрде талап етеміз және Ормуз бұғазын басқаруды міндетті түрде жаңа кезеңге көтереміз. Біз соғысты қалаған емеспіз және қаламаймыз, бірақ өзіміздің заңды құқықтарымыздан ешқашан бас тартпаймыз және бұл бағытта бүкіл Қарсылық майданын біртұтас деп есептейміз.

Осы кезеңде, бізге тиесілі нәрсеге қол жеткізгенге дейін, біріншіден, кез келген соғыстың табиғи салдары болып табылатын тапшылықтар салдарынан қоғамның түрлі топтарына түсетін қысым азаюы үшін халықтың әрбір мүшесі бір-біріне қамқорлық танытуға тырысуы тиіс. Әрине, кейде сіздерге қарсы тараптағы майданда әлдеқайда көп кездесетін бұл тапшылықтар үкіметтегі және басқа мекемелердегі бауырларыңыз бен апа-қарындастарыңыздың күш-жігерінің арқасында айтарлықтай деңгейде реттелді.

Екіншіден, ми мен жүректің терезесі болып табылатын құлақтарымызды дұшпан қолдайтын немесе онымен үндес бұқаралық ақпарат құралдарынан қорғау қажет. Ол ақпарат құралдарының Иран мемлекеті мен халқына игі ниетті еместігі сөзсіз және бұл бірнеше рет дәлелденген. Сондықтан не олармен байланыс пен оларды пайдалануды мүлдем тоқтатуымыз керек, не ең болмағанда олар ұсынатын барлық нәрсеге үлкен күдікпен қарауымыз керек.

Үшіншіден, қадірлі халық ұлы көшбасшысының шейіт болуына байланысты ресми аза мерзімі аяқталуымен аза киімін шешкенімен, оның және екінші әрі үшінші таңылған соғыстардың барлық шейіттерінің пәк қаны үшін кек алуға деген берік шешімін жаны мен жүрегінде тірі сақтайды және оның жүзеге асуын үнемі күтіп тұрады.

Соңында мырзамызға (Алла Тағала оның келуін жеделдетсін) арнап айтамын: біз Алла Тағалаға иман келтіріп, пәк масум имамдарға (Алланың салауаты мен сәлемі оларға болсын) жүгініп және шейіт көшбасшымыздан үлгі алып, сіздің туыңыздың астында күпірлік пен тәкаппарлық майданына қарсы тұрмыз. Осы жолда түрлі топтардан шыққан қадірлі шейіттерді елдің абыройы мен тәуелсіздігі, Ислам мен Ислам революциясының асқақтауы жолында құрбан еттік және басқа да шығындарға ұшырадық. Енді шын жүрегімізбен келіссөздер сахнасында болсын, шайқас алаңында болсын дұшпанды түбегейлі жеңу үшін сіздің ерекше дұғаңызға үміт артамыз және оның ғажайып нәтижесін біз де, дұшпандарымыз да мүмкіндігінше тезірек көреміз деп үміттенеміз, иншаАлла.

والسّلام علیکم و رحمةالله و برکاته
Сіздерге Алланың сәлемі, рақымы мен берекесі болсын.
Сейед Моджтаба Хосейни Хаменеи
20 фарвардин 1405 жыл