Fariinta Nowruzka sanadka 1405: Sanadka «Dhaqaalaha…

Tani waa tarjumaadda qoraalka asalka ah ee Faarisiga. Qoraalka asalka ah ee Faarisiga

بسم الله الرّحمن الرّحیم
Magaca Ilaahay ee Naxariis Guud iyo Naxariis Gaar ah Leh.

یا مقلب القلوب والابصار یا مدبّر اللیل و النهار یا محوِّل الحول و الاحوال، حَوِّل حالَنا الی احسن الحال.
Ay Kan rogrogga quluubta iyo indhaha, ay Kan maamula habeenka iyo maalinta, ay Kan beddela sanadka iyo xaaladaha, xaaladdayada u beddel xaaladda ugu wanaagsan.

Sanadkan, gu'ga ruuxiyadda iyo gu'ga dabiicadda, oo ah Ciidda barakaysan ee Fidriga iyo ciidda soo jireenka ah ee Nowruz, ayaa isku beegmay. Labadan ciid ee diini iyo qaran ahba waxaan ugu hambalyeynayaa qof walba oo ka mid ah ummadda, gaar ahaan Ciidda barakaysan ee Fidriga waxaan ugu hambalyeynayaa dhammaan Muslimiinta adduunka. Sidoo kale waxaa lagama maarmaan ah in aan dhammaan dadka ugu hambalyeeyo guulaha muuqda ee ay gaareen dagaalyahannada Islaamka, oo aan u gudbiyo tacsi iyo murugo-wadaag dhammaan qoysaska iyo dadka ka hadhay shuhadada sharafta leh ee dagaalkii labaad ee lagu soo rogay, inqilaabkii bisha Dey, iyo dagaalka saddexaad ee lagu soo rogay, iyo shuhadada amniga iyo ilaalinta xuduudaha, iyo askarta aan la aqoon ee shahiidday.

Munaasabadda imaatinka sanadka shamsiga ah ee 1405, waxaan haystaa dhowr arrimood oo aan hoos ku soo bandhigayo.

Marka hore, waxaan si kooban dib ugu eegi doonaa qaar ka mid ah dhacdooyinkii muhiimka ahaa ee sanadkii hore. Sanadkii hore, dadkayaga qaaliga ah waxay soo mareen saddex dagaal oo milatari iyo amni ah. Dagaalkii koowaad wuxuu ahaa dagaalkii bisha Khordad, kaas oo cadowga Sahyuuniga ah, isagoo kaalmo gaar ah ka helaya Maraykanka, intii wada-hadallo socdeen, weerar khiyaano ah ku dilay qaar ka mid ah taliyeyaasha ugu wanaagsan iyo culimada sayniska ee caanka ah ee dalka, kadibna ku shahiiday ilaa 1000 qof oo ka mid ah muwaadiniintayada. Cadowgu, khalad weyn oo xisaabeed dartiis, wuxuu u malaynayay in kadib hal ama laba maalmood ay dadkaan qudhooda afgembin doonaan nidaamka Islaamiga ah. Laakiin feejignaantiinna, dadow, iyo geesinnimada aan la barbardhigi karin ee dagaalyahannada Islaamka iyo naf-hurid badan dartood, si dhakhso ah ayaa calaamadaha liidashada iyo itaal-darrida uga muuqdeen, oo isagoo dhexdhexaadiyeyaal raadsanaya oo u dhaqaaqaya joojinta colaadda, hab ahaan ayuu naftiisa ka badbaadiyay cirifka halaagga.

Dagaalkii labaad wuxuu ahaa inqilaabkii bisha Dey, kaas oo Maraykanka iyo nidaamka Sahyuuniga ah, iyagoo u malaynaya in dadka Iran, dhibaatooyinka dhaqaale ee lagu soo rogay darteed, ay hirgelin doonaan rabitaanka cadowga, adeegsadeen kiraystayaashooda oo geysteen musiibooyin aan la tirin karin, una shahiideen tiro ka badan tii dagaalkii hore oo ka mid ah muwaadiniintayada qaaliga ah, waxyeello badanna geysteen.

Dagaalka saddexaad waa dagaalka aan hadda bartamaha ku jirno, kaas oo maalintiisii ugu horreysay aan, indho ilmo ka daadanaysa iyo quluub murugeysan oo jajaban, ku sagootinnay aabbihii naxariista badnaa ee ummadda, Hoggaamiyahayagii weynaa (Ilaahay ha sare u qaado darajadiisa sharafta leh), isagoo xiise weyn la jira, horkacayana safar shuhado ah oo samada u socda, una degdegaya meel loogu talagalay hooska naxariista Ilaahay, dhowaanshaha nuurarka wanaagsan, iyo safka siddiiqiinta iyo shuhadada. Sidoo kale, laga bilaabo maalintaas, si tartiib tartiib ah ayaan murug weyn ugu sagootinnay shuhadada kale ee dagaalkan, oo ay ka mid yihiin carruurta yaryar ee dugsiga Shajare Tayyiba ee Minab, xiddigaha geesiyaasha ah ee la dulmiyay ee markabka dagaalka ee Dena, taliyeyaasha iyo dagaalyahannada shahiiday ee Ilaalada Kacaanka, Ciidanka, Booliska Qaranka (FARAJA) iyo Basiij, askarta aan la aqoon, ilaalada xuduudaha ee geesiyaasha ah, iyo qaybaha kale ee ummadda, yar iyo weynba, kuwaas oo hortayada ka gudbay iyagoo ah safar ka samaysan nuur. Dagaalkan wuxuu dhacay kadib markii cadowgu ka quustay dhaqdhaqaaq shacbi oo weyn oo danihiisa u adeega, iyo isagoo male-awaal ku jira in haddii uu shahiido madaxa nidaamka iyo tiro ka mid ah shakhsiyaadka milatari ee saameynta leh, uu idinka, dadkayaga qaaliga ah, idin gelin doono cabsi iyo quus, idinkana aad goobta ka bixi doontaan, sidaasna uu ku xaqiijin doono riyadiisa ah inuu ku taliyo Iran kadibna kala jejebiyo. Laakiin idinka, bishan barakaysan, waxaad soonka la jaanqaadiseen jihaadka, waxaad samayseen khad difaac oo ballaaran oo dalka oo dhan le'eg iyo god-difaacyo adag oo le'eg tirada fagaarayaasha, xaafadaha iyo masaajidda, sidaasna waxaad ku dhufateen dharbaaxo wareerisa; ilaa uu bilaabay inuu ku hadlo erayo is-burinaya iyo hadal-been badan, kuwaas oo calaamad u ah feejignaan la'aan iyo daciifnimo dhanka garashada ah.

Hore, 22-kii Dey, waxaad xakamayseen inqilaabkii, 22-kii Bahman waxaad mar kale muujiseen ka-soo-horjeedkiinna istikbaarka adduunka iyo daalla'aantiinna, 22-kii Esfand oo ku beegnayd Maalinta Quds, idinkoo dharbaaxadan ku dhuftay, waxaad fahamsiiseen in wax-ka-qabadkiisu aanu ahayn oo keliya gantaallo, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, torbiidooyin iyo arrimo milatari; safka hore ee Iran aad ayuu uga weyn yahay maskaxdiisa liidata ee yar. Waxaa habboon in aan halkan uga mahadceliyo qof kasta oo ka mid ah dadka qaaliga ah abuuritaanka geesinnimadan weyn; sidoo kale Madaxweynaha geesiga ah, runta sheega ee shacbiga u dhow, iyo masuuliyiinta kale ee xafladdan si fudud oo aan rasmiyad lahayn uga dhex muuqday dadka. Shaqadan oo kale iyo muujinteeda iyadoo qudheedu ah waxay noqon kartaa arrin aad loo bogaado oo sii xoojinaysa isku-duubnaanta ummadda iyo xukuumadda. Hadda, midnimada la yaabka leh ee dhexdiinna ka abuurantay, muwaadiniinta, inkasta oo ay kala duwan yihiin asalkiinna diineed, fikireed, dhaqameed iyo siyaasadeed, ayaa cadowga ku keentay jabniin. Tan waa in loo arkaa nicmo gaar ah oo ka timid Xaqa (Ilaahay, Kan sharafta iyo sarreynta leh), oo aad loogu mahadceliyo carrabka, qalbiga iyo ficilkaba. Mid ka mid ah qawaaniinta aan la jebin karin waxay tahay in mar kasta oo nicmo loogu mahadceliyo, xididdeedu u xoogaysto ama u kordho si le'eg cabbirka mahadnaqa, nimcooyin badanna ay u yimaadaan qofka mahadceliya. Waxa hadda lagama maarmaanka u ah mahadnaqa ficil ahaaneed waa in aan nicmadan weyn u aragno oo keliya naxariis ka timid Xaqa (Ilaahay, Kan sharafta iyo sarreynta leh), oo aan si wanaagsan uga faa'iidaysanno inta suurtagal ah. Sidaas ayay isku-duubnaantani hubaal ugu sii badan doontaa oo ugu adkaan doontaa sida birta, cadowyadiinnuna u sii dullaysan doonaan oo u sii yaraan doonaan. Kuwani waxay ahaayeen dib-u-eegis qaar ka mid ah dhacdooyinkii muhiimka ahaa ee sanadka 1404.

Laakiin hadda oo aan marayno albaabka sanadka 1405, waxaan la kulmaynaa dhowr arrimood. Mid waa in aan si weligeed ah u sagootinayno martidayada qaaliga ah, bisha barakaysan ee Ramadaan 1447. Bil ay Laylatul-Qadrigeeda quluubtiinnu u jeesteen caalamka sare, oo aad u baryooteen Ilaahay naxariista badan, isaguna wuxuu idiin soo jeediyay aragtidiisa naxariista. Waxaad ka codsateen Sayidkayaga (Ilaahay ha dedejiyo soo bixitaankiisa sharafta leh) iyo Rabbigiis guul, libin, caafimaad iyo nimcooyin kala duwan, oo hubaal, iyadoo la eegayo daryeelka had iyo jeer la siiyay nidaamkan iyo ummaddan, haddii Ilaahay idmo, waxaad heli doontaan ama waxa saxda ah ee qalbigiinnu weyddiistay ama wax ka wanaagsan. Isla mar ahaantaana sagootintan, oo inta ay aqoonta dadku badato ay sii qadhaadhaato oo sii murugo badato, ayaan si diirran u laabaynaa bil-cusubka barakaysan ee Shawwaalka sharafta leh, oo cabsi iyo rajo ayaan ku sugaynaa hadiyadda ciidda ee Xaqa (Ilaahay, Kan barakaysan ee sarreeya). Waxaan rajaynayaa in kadib joogitaankiinna habeen iyo maalin ee waajib-gudashada ah, ummadda qaaliga ahow, iyo abuuritaankii geesinnimada Maalinta Quds, Ilaahay Kan sarreeya uusan nala dhaqmin wax aan ahayn deeqsinnimadiisa, dulqaadkiisa, cafiskiisa iyo naxariistiisa guud ee aan idinka iyo annaguba la qabsannay; gaar ahaan waxaan rajaynaynaa in dhawaan, bishaaro ah furitaan guud oo ku saabsan soo bixitaanka guud ee Sayidkayaga, Wakiilka Ilaahay ee ugu weyn, uu qalbigiisa barakaysan ka buuxiyo farxad, taas oo sababteeda barako kala duwan ay ugu soo degi doonaan dadka adduunka, deeqdiisa iyo kaarameyntiisa dartood.

Arrinta kale ee aan la kulmaynaa waa munaasabadda muhiimka ah ee ciidda soo jireenka ah ee Nowruz. Ciid la socota hadiyad dabiicadda ka timid oo ah cusboonaansho, qoyaan iyo nolol, oo si buuxda ula jaanqaadda farxadda iyo raynraynta.

Dhinac kale, dadweynaha guud ahaan, kani waa sanadkii ugu horreeyay ee Hoggaamiyahayagii shahiidka ahaa iyo shuhadada kale ee sharafta lahi aysan nala joogin. Gaar ahaan quluubta qoysaska iyo dadka ka hadhay shuhadada waxay ku murugaysan yihiin dadkoodii qaaliga ahaa. Isla markaana, aniga oo qayb ahaan, iyo muwaadin caadi ah oo dhowr shahiid ku leh hareerihiisa, waxaan u malaynayaa in inkasta oo aan xiranno dharka baroorta, quluubtayaduna ay buul u yihiin murugada dhammaan shuhadada, haddana aad ayaan ugu farxi doonnaa in maalmahan aroosadahayaga iyo aroosyadayada cusub ay galaan guryahooda cusub, haddii Ilaahay idmo, ducada Hoggaamiyahayagii shahiidka ahaa iyo shuhadada kale ee sharafta lahayd ee dagaalkan ha la socoto jidka dadkan qaaliga ah. Waxaan kula talinayaa dadweynaha guud inay sameeyaan booqashooyinka is-arkeed ee caadiga ah ee maalmahan, iyagoo dabcan ilaalinaya ixtiraamka dadka ka hadhay shuhadada oo tixgelinaya xaaladdooda; waxaana laga yaabaa in dadka xaafad kasta, haddii isku-dubarid lagama maarmaan ah la sameeyo oo ay suurtagal noqoto, ay booqashooyinkooda sanadka cusub ku bilaabaan sharfidda shuhadada isla xaafaddaas. Dabcan, muddada ay dowladda sharafta lihi u qorshaysay baroorta musiibada shahaadada Hoggaamiyahayagii qaaliga ahaa way sii jirtaa, ilaalinteeda iyo dhawrkeeduna waxaa loo arkaa qayb ka mid ah weynaanta nidaamkan iyo dalkan.

Erayadan kadib, waxaa jira arrimo kale oo kooban.

Marka hore, waa in aan si gaar ah ugu mahadceliyo kuwa maalmahan, joogitaanka fagaarayaasha, xaafadaha iyo masaajidda dhinaceeda, dadaal labanlaab ah ku muujinaya doorkooda bulsho si ka sii xooggan. Waxaa ka mid ah qaar ka mid ah unugyada wax-soo-saarka, kuwa dowladda iyo kuwa gaarka loo leeyahayba, qaar ka mid ah xirfadaha adeegga, iyo gaar ahaan shakhsiyaadka bixiya adeegyo faa'iido leh oo kala duwan si bilaash ah, iyagoo aysan shaqadoodu u baahnayn, mahadna Ilaahay ha lahaadee, kuwan oo kale si badan ayay u jiraan.

Marka labaad, mid ka mid ah waddooyinka cadowgu waa hawlgalladiisa warbaahineed, kuwaas oo maalmahan si gaar ah u bartilmaameedsanaya maskaxda iyo dareenka qaar ka mid ah dadka, iyagoo doonaya inay wax u dhimaan midnimada qaran iyo, natiijada taas, amniga qaran. Waa in aan ka digtoonaanno in ujeeddadan xun ay ku xaqiijanto dayacaad iyo gacmaheenna. Sidaas darteed, taladayda warbaahinta gudaha dalkayaga, iyadoo aan loo eegayn kala duwanaanshaha fikir, siyaasadeed iyo dhaqameed ee ay yeelan karaan, waa inay si dhab ah uga fogaadaan ka hadalka meelaha daciifka ah. Haddii kale, waxaa suurtagal ah in cadowgu gaaro ujeeddadiisa.

Marka saddexaad, mid ka mid ah daaqadaha rajada ee cadowga waa ka faa'iidaysiga daciifnimada dhaqaale iyo maamul ee muddo dheer samaysmay. Hoggaamiyahayagii shahiidka ahaa (Ilaahay ha sare u qaado darajadiisa), sanado kala duwan, wuxuu udub-dhexaadka iyo halku-dhegga sanadka u jeediyay arrinta dhaqaalaha. Aragtida gaaban ee addoonkan yar, sidoo kale, sugidda nolol-maalmeedka dadka, horumarinta kaabayaasha nolosha iyo barwaaqada, iyo abuurista hanti dadweynaha oo dhan loogu talagalay waa in loo arkaa qodobka udub-dhexaadka ah iyo nooc difaac ah, balse horumar muuqda oo ka dhan ah dagaalka dhaqaale ee uu cadowgu bilaabay. Waxaa ka mid ahaa nasiibkayga wanaagsan fursadda aan ku maqlay hadallada dadka qaaliga ah ee lakabyada bulshada kala duwan. Waxaa ka mid ah, muddo xilli ah, anigoo qaab aan la garanayn ku jira, ayaan idinla raaci jiray taksi aan anigu codsaday oo waddooyinka Tehran mari jiray, oo dhegaysan jiray hadalladiinna, waxaanan nooca muunad-qaadashadan u arkay mid ka sarreeya ra'yi-ururin badan. Fahamkaygu xaalado badan wuxuu la jaanqaaday erayadiinna, kuwaas oo inta badan lagu soo bandhigi jiray dhaleeceyn kala duwan oo la xiriirta dhinacyada dhaqaalaha iyo maamulka. Intaas dhexdeeda wax badan ayaan idinka bartay, weli waxaan raadinayaa waxbarasho cusub. Waxaa ka mid ah, isla maalmahan, kahor iyo kadib 19-ka Ramadaanka barakaysan, mar kale waxaan wax ka bartay shakhsiyaad kala duwan oo idinka mid ah oo fagaarayaasha joogay. Waxaan rajaynayaa in aan nicmadan laga reebin. Iyadoo ku saleysan waxbarashadan, dhegaysigan iyo daraasado kale, dadaal ayaa la sameeyay si loo diyaariyo daawo-qoraal waxtar leh oo khubaro ay eegeen, oo inta suurtagal ah dhammaystiran, mahadna Ilaahay ha lahaadee, arrintani ilaa heer la aqbali karo ayay xaqiijantay, dhawaanna waxay diyaar u noqon doontaa in ay fuliyaan masuuliyiinta hammadda sare leh iyadoo ay la shaqaynayaan dhammaan qaybaha ummadda, haddii Ilaahay Kan sarreeya idmo. Ugu dambayn qaybtan, anigoo ku dayanaya Hoggaamiyihii weynaa ee shahiidka ahaa, waxaan ku dhawaaqayaa in halku-dhegga sanadkan uu yahay «Dhaqaalaha Iska-caabbinta ee Hoos Yimaada Midnimada Qaran iyo Amniga Qaran».

Marka afraad iyo ugu dambayn, waxa aan ku sheegay bayaankii ugu horreeyay ee ku saabsan aragtida iyo siyaasadda nidaamka ee xiriirka lala yeelanayo dalalka deriska ah waa arrin dhab ah oo run ah. Annaga, marka laga reebo curiyaha deris-nimada, waxaan aragnaa curiyayaal kale oo ruuxi ah, kuwaas oo ay ugu horreeyaan wadaagga diinta cad ee Islaamka, sidoo kale jiritaanka goobaha barakaysan iyo meelaha muqaddaska ah ee qaarkood ku yaal, joogitaanka Iraaniyiin badan oo deggan kana shaqeeya qaar kale, iyo qowmiyad la wadaago ama luqad la wadaago ama danno istiraatiiji ah oo la wadaago, gaar ahaan ka dhanka ah safka istikbaarka, qaar kale, kuwaas oo mid kastaaba keligiis meeshiisa ku xoojin karo xiriir wanaagsan. Waxaa ka mid ah, derisyadayada bari aad ayaan noogu dhow u aragnaa. Muddo dheer ayaan ka ogaa Pakistan inay tahay dal uu si gaar ah u jeclaa Hoggaamiyahayagii shahiidka ahaa, tusaale ahaanna taasi waxay ka muuqatay murugada cunihiisa ku xayiran intii uu khudbadaha salaadda jimcaha ku jiray, sababta oo ah daadkii burburinta badnaa ee halis gelinayay nafta dadka diinta nala wadaaga ee halkaas. Anigana sababo kala duwan dartood had iyo jeer sidaas ayaan u fikiri jiray, kamana aan joogsan jirin inaan ka sheego kulamo kala duwan. Halkan waxaan rabaa inaan codsado in labadeenna dal ee walaalaha ah, Afghanistan iyo Pakistan, ay xiriir ka wanaagsan dhexdooda ka dhisaan, xitaa haddii ay tahay raalli-ahaanshaha Ilaahay dartiis iyo si aan loo kala qaybin Muslimiinta, anigana qaybtayda diyaar ayaan u ahay tallaabooyinka lagama maarmaanka ah.

Sidoo kale waxaan xusayaa in weerarrada lagu qaaday qaar ka mid ah goobaha Turkiga iyo Cumaan, oo labaduba xiriir wanaagsan nala leh, aysan sinnaba uga imaan ciidamada qalabka sida ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah iyo ciidamada kale ee Safka Iska-caabbinta. Tani waa khiyaano uu cadowga Sahyuuniga ahi samaynayo, isagoo adeegsanaya xeeladda calanka beenta ah, si uu kala qaybin u dhex abuuro Jamhuuriyadda Islaamiga ah iyo derisyadeeda, waxaana laga yaabaa inay ka dhacdo dalal kale. Inta kale ee arrimaha qaybtan la xiriira hore ayaan u sheegay.

Waxaan rajaynayaa, iyadoo ay jirto ducada Sayidkayaga (Ilaahay ha dedejiyo soo bixitaankiisa) iyo daryeelka Ilaahay Kan sarreeya, in aan hor yaallo sanad wanaagsan oo ay ka buuxaan guulo iyo furitaanno maaddi iyo ruuxi ah oo kala duwan, kaas oo loogu talagalay ummaddayada, dhammaan derisyada, ummadaha Muslimiinta ah, gaar ahaan curiyayaasha Safka Iska-caabbinta, oo aan sidaas u ahayn cadowyada Islaamka iyo bini'aadamnimada. وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا مِنْهُمْ مَا كَانُوا يَحْذَرُونَ (Waxaan doonaynaa inaan u nicmeyno kuwa dhulka lagu daciifiyay, oo aan ka dhigno imaamyo, oo aan ka dhigno kuwa dhaxla, oo aan dhulka ku makiinno, oo aan Fircoon iyo Haamaan iyo askartoodaba tusno waxay ka baqayeen iyaga) (Qur'aanka, Suuratul Qasas 28:5-6). صدق‌ الله العلی العظیم و صدق رسوله الکریم و نَحنُ عَلی ذلکَ مِنَ الشّاهدین (Ilaahay Kan sarreeya ee weyn runta ayuu sheegay, Rasuulkiisa sharafta lahina runta ayuu sheegay, annaguna taas waxaan ka mid nahay kuwa ku marag kaca).

و السلام علیکم و رحمةالله و برکاته
Nabadgelyada, naxariista iyo barakada Ilaahay korkiinna ha ahaato. Sayid Mojtaba Hosseini Khamenei, 29/Esfand/1404